Công trình
Nhà ở cho người cao tuổi 27/03/2008

Tuổi thọ ngày càng cao, người cao tuổi ngày càng nhiều, càng tăng tỷ lệ trong cơ cấu dân số. Theo thống kê của quỹ dân số Liên hiệp quốc, thì năm 1950 tuổi thọ trung bình của người Việt Nam là 40, năm 1999 lên tới 60, và hiện nay đã đạt trên 70. Số lượng người cao tuổi là gần 6 triệu người, gấp 5 lần trước. Dự báo, năm 2040 dân số Việt Nam là 100 triệu người, và năm 2080 tuổi thọ trung bình là 80 (gấp 2 lần năm 1950). Quãng thời gian ngừng lao động chính của đời một con người ngày càng dài. Người cao tuổi đang là vấn đề xã hội đòi hỏi sự quan tâm nhiều hơn. Bài viết này, từ thực tế đời sống, rút ra những ghi nhận đóng góp cho thiết kế nhà ở với 3 yếu tố: tiện nghi, an toàn, sức khoẻ. Nhà ở không chỉ thoả mãn nhu cầu vật chất, còn có cả tâm hồn, tâm lý. Trước hết phải hiểu tâm lý người già. “Mới” nhưng phải “cũ”. Có nghĩa là tạo dựng khung cảnh sống quen thuộc, lưu giữ hồi ức và quá khứ. Khi sửa sang nâng cấp nhà ở cũ, đừng vứt bỏ tất cả những gì đã cũ. Không gian sống miễn cưỡng, dù tiện nghi tốt cũng chưa hẳn đã bằng nơi ở quen thuộc và yêu thích ngay cả  khi đó chỉ là nơi tồi tàn. Người già Việt Nam (chắc gì chỉ Việt Nam) thích con cháu quây quần. Hàng ngày phải được tiếp xúc với con cháu.

Nhà chia lô hiện nay, nhất là những lô đất quá nhỏ, phía trước 1 phòng, phía sau 1 phòng, giữa là cầu thang (không kể nhà siêu mỏng chỉ 20m2, 1 phòng cũng dang dở). Người già bị đưa lên tầng cao, bị “ép” trong không gian chật hẹp, gò bó. Tuy nhiên ngay cả những lô đất lớn, bề ngang dăm bẩy mét cũng không phải dễ gì. Tôi đã biết có lô đất chiều rộng 7m, chiều sâu 18m. Phòng cụ già ở trong cùng, có vệ sinh riêng. Phía trước có một khoảng trống thông tầng làm vườn cây. Phía ngoài là các phòng ăn, bếp, để xe và cầu thang. Con, cháu về nhà là theo cầu thang “tót” ngay lên phòng riêng, chỉ gặp nhau bữa ăn tối nếu hôm đó cùng trở về đúng giờ. Cả ngày cụ cứ quẩn quanh trong 4 bức tường, chả gặp ai, chả trò chuyện với ai. Chỉ màn hình và tiếng nói từ máy thu thanh. Tưởng thế là để cụ được yên tĩnh, khỏi bị các cháu quậy, phá. Cách biệt quá thành ra cô đơn. Cụ bảo, giá cứ như cũ, chật một tí nhưng lại đỡ buồn.
Đưa người già lên tầng cao, cũng là giải pháp không nên. Trung tâm Kiểm soát bệnh (Center for Discase Control-Mỹ) công bố thông tin: vấp ngã là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến thương tật và tử vong ở những người từ 65 tuổi trở lên, 60% vụ vấp ngã lại thường xuyên xảy ra trong nhà ở.
Nếu có điều kiện, nhà chia lô, phải để người già ở tầng 1, không phải là trong cùng. Một không gian nhỏ, chỉ cần vách ngăn, con cháu đi lại trong tầm nhìn mà không qua đầu giường. Cần nhớ rằng; không có tiếng cười trẻ thơ, không có ánh nắng, thày thuốc sẽ đến.
Phòng thờ hoành tráng với tủ thờ nhiều chạm trổ, phòng ở cho người già ở tầng cao và ở trong cùng là giải pháp thuận lợi cho người thiết kế nhưng không làm vừa lòng người già. Nhà chia lô có thuận lợi cơ bản: “Trên đầu không có ai, dưới đất cũng chẳng có ai”, nhưng rất khó giải quyết cho vừa ý mọi thành viên gia đình vì lô đất ở đô thị lớn hiện nay hơi nhỏ. Lô đất lớn để xây dựng biệt thự, đương nhiên là rất tốt, nhưng cũng phải chú ý đến người già với các yêu cầu trên.
Hợp với mức sống, điều kiện xã hội Việt Nam hiện nay là nhà cao tầng kiểu căn hộ (gọi sai là tập thể, là chung cư).
Nhà căn hộ: chung mà riêng
Thông thường, gia đình có 1, 2 con. Khi bố mẹ đã già, tức là các con đã lớn, nhà ở 3 thế hệ. Một căn hộ nhỏ ở giữa, một hay hai căn hộ lớn hơn, ở kề liền hay ở hai bên.
Ưu việt: Đáp ứng yêu cầu “riêng” trong cái “chung” không phải là căn hộ nhiều phòng mà hẳn là căn hộ riêng cho người già, và các căn hộ cho con, cháu kề liền. Thuận lợi chăm sóc ông bà, ngược lại, ông bà cũng dễ dàng giúp đỡ quản lý các cháu khi bố mẹ chúng vắng nhà. Giao tiếp diễn ra liên tục mà không cản trở lẫn nhau. Giảm giao thông đường phố, giảm thời gian thăm viếng.
Tuy nhiên, thiết kế căn hộ cho người già cần chú ý nhiều chi tiết. Không có bậc cấp nhất là ở lối ra, vào. Cửa đi phải rộng hơn 0,90m, hành lang rộng hơn 1,05m (dự phòng xe lăn). Chú ý không gian trống để có thể quay xe lăn. Sàn nhà, bồn tắm, bề mặt không trơn láng, ngưỡng cửa ngay mặt sàn (không vấp ngã), ánh sáng đầy đủ, không dùng đèn halogen, tốt nhất để đèn sát tường và hắt ánh sáng lên trần (không bị loá mắt). Cần thiết, bậc lên xuống phải có lan can, tay vịn, cọc chống ở bồn tắm, tay vịn ở bệ xí, lavabô thấp, có ghế ngồi. Cửa đi phải mở được ra phía ngoài, và dùng loại khoá bên ngoài có thể mở được. Đừng vội thay hết đồ đạc cũ bằng đồ mới. Nể con cháu, dùng cái mới, nhưng vẫn nuối tiếc cái cũ thì cũng chả hiệu quả.
Có thể kết luận nhà thương mại cao tầng kiểu căn hộ (thường gọi chung cư) là thích hợp về nhiều mặt nhưng nếu có chủ đầu tư rao bán ngay khi còn trên bản vẽ, để chính người thiết kế xoay sở cho vừa ý khách hàng thì hay biết mấy. Tất nhiên vẫn khống chế: vị trí cấp, thoát nước, bảng điện chính, kết cấu chính. Rất phổ biến hiện tượng nhà cao tầng, trông thì đẹp, nhìn thì sang, nhưng khi nhận nhà, chủ sử dụng nào cũng ít nhiều phải sửa chỗ này, phá chỗ khác, lãng phí rất lớn.

Hải Nam


Các tin khác
Nhà cao tầng Hà Nội ( 27/03/2008 )
Các yếu tố ảnh hưởng đến sự ổn định của hệ thống đê biển Đồng bằng Bắc Bộ ( 27/03/2008 )
Thiết kế và xây dựng công trình có hiệu quả năng lượng ( 27/03/2008 )
Những nhà máy điện tua bin khí hỗn hợp hiệu suất cao và an toàn sinh thái ( 27/03/2008 )
Khu nghỉ dưỡng suối nước nóng Hội Vân - Bình Định - Nơi đầu tư du lịch lý tưởng ( 27/03/2008 )
Làm gì cho chung cư cũ ở Hà Nội ( 27/03/2008 )
 Tin mới nhất

Lộ trình đổi mới R&D Xây dựng và giao thông Hàn Quốc

Những năm qua, Hàn Quốc đã mở rộng rất nhiều đầu tư trong nghiên cứu và phát triển (R&D) khoa học và công nghệ và đã đạt được thành tựu có ý nghĩa. Bắt đầu như là một dự án hợp tác R&D công nghiệp – hàn lâm tháng 12/1994, dự án R&D công nghệ xây dựng và giao thông đã dần dần phát triển ra tổng số 16 dự án bao gồm “Dự án Nghiên cứu và Phát triển công nghệ xây dựng trọng điểm” năm 2006 với vốn Nhà nước được chi cho các dự án từ 1,2 tỷ won lên 262 tỷ won.


Thông báo về việc triệu tập đại hội lần thứ VI của Tổng Hội XDVN

Căn cứ vào Nghị quyết hội nghị BCH TW Tổng Hội XDVN lần thứ V khoá V ngày 6/12/2007, Đoàn Chủ tịch Tổng Hội XDVN đã có quyết định và thông báo về việc tổ chức đại hội khoá VI của Tổng Hội vào ngày 21/8/2008. Đoàn Chủ tịch Tổng Hội đã lập đề cương tổ chức đại hội và ra quyết định thành lập Ban Tổ chức để chuẩn bị đại hội.


Các đề tài NCKH của Tổng Hội được duyệt trong năm 2008

Theo công văn số 02/BXD-KHCN ngày 7/1/2008 của Bộ Xây dựng, về kế hoạch khoa học công nghệ và môi trường ngành xây dựng năm 2008, ban hành theo quyết định số 1535/QĐ-BXD ngày 28/12/2007 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ Xây dựng thông báo chính thức các đề tài mà cơ quan thực hiện là Tổng Hội XDVN trong năm 2008 gồm 2 đề tài, đó là:


10 sự kiện quan trọng của Hội Môi trường đô thị Việt Nam năm 2007

1. Trong thời gian từ 28/2~13/3/2007, Hội đã cử 30 thành viên tham quan, học tập và trao đổi kinh nghiệm về xử lý chất thải công nghiệp và bảo vệ môi trường  ở Nhật Bản.
2. Đã tổ chức hội nghị BCH lần thứ 7 khoá II tại TP Hồ Chí Minh vào ngày 15/6/2007


Hoạt động của Hội Kết cấu và Công nghệ xây dựng Việt Nam

Họp Thường trực BCH
Ngày 19/1/2008, Hội đã họp hội nghị Thường trực BCH do Chủ tịch Hội, GS. TSKH. Nguyễn Văn Liên chủ trì. Hội nghị đã quyết định một số công tác quan trọng trong năm 2008.


Hội Xây dựng Hà Nội họp tổng kết công tác năm 2007

Sáng ngày 26/1/2008 tại Hội trường Công viên Bách Thảo, Hội Xây dựng Hà Nội đã họp hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2007 với sự tham dự của các uỷ viên BCH Hội, lãnh đạo các chi hội cùng đại diện các Hội bạn. GS.TS. Nguyễn Mạnh Kiểm Chủ tịch Tổng hội XDVN và Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Văn Khôi đã đến dự Hội nghị.