Quy hoạch, Kiến trúc, Đô thị và Xã hội
Xin đừng nhầm địa chỉ 04/04/2008

Hiện nay, nhiều ngành khoa học, nghệ thuật đ• phát triển, hay dậm chân tại chỗ đều đang bị dư luận kêu ca, phê phán. Kiến trúc, đô thị là một trong những ngành chịu nhiều búa rìu. Chẳng thể c•i, về chúng tôi, những KTS, thành phần chính tạo nên diện mạo, không gian đô thị, chúng tôi còn quá kém, lại chưa đủ bản lĩnh để làm chủ tình thế, không ít trường hợp uốn bút vì quyền lực, vì kim tiền!
Thế nhưng, khổ thay! Công luận cứ tưởng chúng tôi to”lắm. Cứ vẽ lên là người ta răm rắp tuân theo.
Trên truyền hình, nhiều nghệ sĩ phê phán chúng tôi là không có nhà hát ở các khu mới xây dựng. Ngày 9/9/07, báo Hà Nội Mới, mục “Mỗi ngày một chuyện” viết “Chuyện qui hoạch”. Tác giả nêu lên hiện tượng thiếu cây xanh, thiếu chỗ vui chơi giải trí: “Không hiểu từ những hồi kiến trúc sư trưởng thành phố ngày nào cho đến bây giờ người ta tính toán, nghĩ ngợi thế nào mà qui hoạch xây dựng thủ đô chỉ nhiều bê tông cốt thép, ít cơ sở văn hoá, chợ búa, cửa hàng, công viên, cây xanh. Ngay cả các khu đô thị mới cũng vậy, khu nào cũng tranh thủ xây kín mít những nhà là nhà để kiếm tiền, còn ở đó ra sao,  không khí thế nào, sinh hoạt hoá cao hay thấp... người dân phải tự xoay sở?...”
Lới trách móc, phê phán thật đúng, nhưng có lẽ không hoàn toàn đúng địa chỉ.
Xin được giải bày đôi điều.
Chúng tôi ít nhiều cũng có hiểu biết về đô thị bền vững, đô thị sinh thái, chủ nghĩa nhân văn trong kiến trúc. Trong qui phạm tiêu chuẩn, cơ sở khoa học của thiết kế qui hoạch, có những điều nghiêm ngặt để đủ đất làm cây xanh, có khoảng cách nhà, có rải cây xanh bao quanh đô thị còn được gọi là “công viên rừng”...
Cách đây chừng ba chục năm, trong các khu nhà ở Trung Tự, Kim Liên, Khương Thượng có một lô đất để xây nhà hát. Hàng chục năm sau khi xây dựng nhiều nhà ở tại khu vực này, nhà hát được xây dựng theo đúng thiết kế qui hoạch. Đang xây dở thì ngừng lại, và thay vào đó là cửa hàng, vì thiếu vốn.
Chúng tôi đâu có quyền cho phép hay không cho phép đầu tư(?!).
Theo qui hoạch, Hà Nội có công viên Thống Nhất, Thủ Lệ, Bách Thảo, Yên Sở, Tuổi Trẻ... Công viên Thống Nhất lụi tàn, thậm chí công ty quản lí công viên chiếm cả đất công viên để xây văn phòng, theo kiểu “cây nhà lá vườn”.
Công viên Tuổi Trẻ, 20 năm qua vẫn là một mớ hỗn độn, công viên Yên Sở nguyên dạng thô sơ. Công viên Thủ Lệ biến thành các chợ nhốt thú và cho thuê đất tràn lan. Công viên Bách Thảo (rất quí giá) bị bỏ quên. Thế nhưng lại định làm quần thể ở phía Nam tôn vinh “Chiến Thắng” ngay sát công viên Yên Sở, chiếm hơn hai chục ha đất và có thể mở rộng tới cả trăm ha (mặc dù cuộc thi thiết kế không thành công và Hội KTS đ• gửi văn bản can ngăn). Công viên Hoà Bình  với tượng đài thành phố Hoà bình vẫn chờ ngày khởi công.
Còn các khu nhà ở, đâu phải chỉ toàn bê tông cốt thép. Tỉ lệ xây dựng trên diện tích đất có qui định trường học, nhà trẻ, đều có dự kiến, có cả vườn cây trong khu nhà ở. Chúng tôi thể hiện trên bản vẽ qui hoạch. Chủ đầu tư kinh doanh họ phải xây nhà ở trước cũng là điều hợp lí. Vốn họ vay ngân hàng, phải thu hồi trả nợ, nếu không muốn phá sản, hầu toà. Kiến trúc, xây dựng là theo hợp đồng kinh tế, kĩ thuật, đâu phải chủ quan ý muốn chúng tôi quyết định.
Việc sử dụng đất qui hoạch cũng thế, các chuyên gia xây dựng đ• chủ động hợp nhau và cùng nhận định tình trạng sử dụng đất đô thị quá tốc độ cho phép hiện nay sẽ dẫn đến hậu quả không tốt.
Năm 2002, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, ra chỉ thị tại các khu mới xây nhà cao tầng, thấp tầng, biệt thự, chia lô. Gần đây thì ngừng nạn chia lô. Nhiều KTS đ• cảnh báo hiện tượng “băm nát đô thị”. Xây nhà cao tầng trong nội thành hiện nay mang tính ngẫu hứng hơn là khoa học.
Nhà cầm quyền thành phố vừa qua có những lúc thật “dễ tính” – Một nhà mĩ thuật, phác thảo vội bức tranh qui hoạch sông Hồng đ• vội chỉ thị cho các ban ngành nghiên cứu áp dụng, gây tranh c•i lớn về quyền tác giả, nghe một công ty xây dựng báo cáo những ý tưởng “vĩ đại” sử dụng tầng ngầm vườn Chí Linh, phố Hàng Khoai làm b•i đỗ xe ngầm, qui hoạch cải tạo quanh Quốc Tử Giám làm quần thể kiến trúc lịch sử, rồi phủ mặt nước sông Tô Lịch làm sân đỗ xe và sân chơi giải trí... Con đường gốm sứ dạo trước cũng vậy. Thật động trời!
Chúng ta hoan nghênh những sáng kiến khoa học xây dựng đô thị, nhưng phải có nghiên cứu, có phản biện trước khi công khai trước công luận, trước khi l•nh đạo xem xét.
Chỉ lấy riêng 1 thí dụ phủ mặt sông Tô Lịch, nước bạn gần chúng ta cũng đ• làm thế, bây giờ đang phải giải toả để trả lại mặt nước thoáng cho đô thị.
Chưa có phản biện x• hội, nhà cầm quyền đ• xem xét và phán quyết, chưa thể lúc nào cũng sáng suốt. Cái đáng phê phán lại được hoan nghênh để nghiên cứu thêm: phủ mặt sông Tô Lịch, cửa ô phía Nam.
Cứ thử công khai tất cả các bản đồ qui hoạch chi tiết tỉ lệ 1/1000 để chứng minh những điều tôi trình bày trên.
Để cải thiện tình hình, tôi đề nghị đoàn đại biểu Quốc Hội Hà Nội, Hội đồng Nhân dân thành phố làm việc với các chuyên gia kiến trúc –xây dựng để lắng nghe phản biện làm cơ sở kiến nghị với UBND thành phố.
Con người ngày càng đi sâu vào đời sống x• hội, thành phố khổng lồ như Hà Nội đòi hỏi quản lí đô thị rất khó, mà chúng ta đâu có nhiều kinh nghiệm, cho nên nhà cầm quyền cần thực sự lắng nghe phản biện x• hội, tôn trọng chuyên gia, đừng để “không biết lỗi tại ai”, hay nhầm địa chỉ”.


Các tin khác
Về tiêu chí và phương pháp đánh giá chung cư cao tầng ( 04/04/2008 )
Một số vấn đề về QH đô thị ( 04/04/2008 )
Tổ chức điều tra, quy hoạch và quản lý xây dựng các công trình ngầm ở TP. Hồ Chí Minh ( 04/04/2008 )
Một số chỉ tiêu và giải pháp cho quy hoạch phát triển hệ thống GTCC TP. Hà Nội đến 2020 và tầm nhìn sau năm 2020 ( 04/04/2008 )
Làm gì để chống nạn ô nhiễm kiến trúc ( 18/03/2008 )
Công trình của EVN nhìn từ quản lý QH ( 18/03/2008 )
Lời giải nào mang tính lâu dài cho bài toán đi lại trong đô thị lớn mật độ cao? ( 18/03/2008 )
Sự kiện và bình luận: việc lớn không thể quên ( 18/03/2008 )
 Tin mới nhất

Lộ trình đổi mới R&D Xây dựng và giao thông Hàn Quốc

Những năm qua, Hàn Quốc đã mở rộng rất nhiều đầu tư trong nghiên cứu và phát triển (R&D) khoa học và công nghệ và đã đạt được thành tựu có ý nghĩa. Bắt đầu như là một dự án hợp tác R&D công nghiệp – hàn lâm tháng 12/1994, dự án R&D công nghệ xây dựng và giao thông đã dần dần phát triển ra tổng số 16 dự án bao gồm “Dự án Nghiên cứu và Phát triển công nghệ xây dựng trọng điểm” năm 2006 với vốn Nhà nước được chi cho các dự án từ 1,2 tỷ won lên 262 tỷ won.


Thông báo về việc triệu tập đại hội lần thứ VI của Tổng Hội XDVN

Căn cứ vào Nghị quyết hội nghị BCH TW Tổng Hội XDVN lần thứ V khoá V ngày 6/12/2007, Đoàn Chủ tịch Tổng Hội XDVN đã có quyết định và thông báo về việc tổ chức đại hội khoá VI của Tổng Hội vào ngày 21/8/2008. Đoàn Chủ tịch Tổng Hội đã lập đề cương tổ chức đại hội và ra quyết định thành lập Ban Tổ chức để chuẩn bị đại hội.


Các đề tài NCKH của Tổng Hội được duyệt trong năm 2008

Theo công văn số 02/BXD-KHCN ngày 7/1/2008 của Bộ Xây dựng, về kế hoạch khoa học công nghệ và môi trường ngành xây dựng năm 2008, ban hành theo quyết định số 1535/QĐ-BXD ngày 28/12/2007 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ Xây dựng thông báo chính thức các đề tài mà cơ quan thực hiện là Tổng Hội XDVN trong năm 2008 gồm 2 đề tài, đó là:


10 sự kiện quan trọng của Hội Môi trường đô thị Việt Nam năm 2007

1. Trong thời gian từ 28/2~13/3/2007, Hội đã cử 30 thành viên tham quan, học tập và trao đổi kinh nghiệm về xử lý chất thải công nghiệp và bảo vệ môi trường  ở Nhật Bản.
2. Đã tổ chức hội nghị BCH lần thứ 7 khoá II tại TP Hồ Chí Minh vào ngày 15/6/2007


Hoạt động của Hội Kết cấu và Công nghệ xây dựng Việt Nam

Họp Thường trực BCH
Ngày 19/1/2008, Hội đã họp hội nghị Thường trực BCH do Chủ tịch Hội, GS. TSKH. Nguyễn Văn Liên chủ trì. Hội nghị đã quyết định một số công tác quan trọng trong năm 2008.


Hội Xây dựng Hà Nội họp tổng kết công tác năm 2007

Sáng ngày 26/1/2008 tại Hội trường Công viên Bách Thảo, Hội Xây dựng Hà Nội đã họp hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2007 với sự tham dự của các uỷ viên BCH Hội, lãnh đạo các chi hội cùng đại diện các Hội bạn. GS.TS. Nguyễn Mạnh Kiểm Chủ tịch Tổng hội XDVN và Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Văn Khôi đã đến dự Hội nghị.