Quy hoạch, Kiến trúc, Đô thị và Xã hội
Công trình của EVN nhìn từ quản lý QH 18/03/2008

Khi tiếp cận với Thông báo 200TB-BXD, ngày 20/7/2007 của Bộ Xây dựng về công trình Trung tâm Tài chính Thương mại Điện lực sẽ được xây dựng trên nửa lô đất có ký hiệu L15, (diện tích khoảng 28.000m2) tại Khu vực Hồ Gươm (diện tích 63,7ha), bao bọc bởi các tuyến phố Đinh Tiên Hoàng, Lò Sũ, Trần Nguyên Hãn, Lý Thái Tổ, dư luận xã hội nói chung và trong giới nghề nghiệp nói riêng rộ lên sự phản ứng quyết liệt, nhất là sau bài trả lời phỏng vấn của Thứ trưởng Bộ XD xung quanh vấn đề này:
Hỏi: Quy hoạch được duyệt năm 1996 nay đã lạc hậu, như ông nói, phải chăng chất lượng quy hoạch ngày đó chưa caoư
Trả lời : Rõ ràng quy hoạch lúc đó do tầm nhìn chỉ có vậy. Chưa hình dung rằng ở đó có thể xây dựng những công trình choáng ngợp. (Báo TP Điện tử Thứ sáu ngày 7/12/2007)
Đọc khoảng gần 30 ý kiến qua phỏng vấn hoặc qua bài viết xung quanh vấn đề này, đã khá rõ về thực trạng hỗn loạn trong quản lý QH hiện nay ở Hà Nội. Chặng đường triển khai Điều chỉnh QH chung TĐ Hà Nội đến năm 2020 vào đầu thập kỷ 90 của Thế Kỷ XX, đã trải qua các bước nghiên cứu khá bài bản và kỹ lưỡng:
Sau thông báo số 20/TB-TƯ ngày 25/3/1992 của Bộ Chính trị, xác định nội dung điều chỉnh QH tổng thể mặt bằng thành phố Hà Nội, ngày 18/4/1992 Chủ tịch HĐBT (nay là Thủ tướng CP) phê duyệt QH điều chỉnh Tổng mặt bằng Thủ đô Hà Nội đến năm 2000 tại QĐ 132/CT.
Qua 2 năm thực hiện, trước tình hình kinh tế xã hội có nhiều sự đổi mới vượt bậc cần kịp thời có những điều chỉnh cục bộ cho sát với thực tiễn cuộc sống: Ngày 12/4/1994 UBND thành phố và Bộ XD đã báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng CP. Ngày 21/4/1994 cơ quan quản lý quy hoạch của Hà Nội đã báo cáo xin ý kiến chỉ đạo củaThường vụ Thành uỷ Hà Nội. Ngày 22/4/1994 đã báo cáo trước Hội đồng nhân dân tại kỳ họp thứ 20. Ngày 25/4/1994 báo cáo với Tổng Bí thư Đỗ Mười. Sau đó trên cơ sở chỉ đạo của các cấp thẩm quyền, hàng loạt hội thảo khoa học được triển khai nhằm xác định rõ hướng phát triển của Hà Nội, từng khu vực của Hà Nội cần được bảo tồn tôn tạo, chỉnh sửa hoặc xây mới như thế nào.
Các chuyên gia QH và chuyên gia các ngành liên quan đã trăn trở mãi về hai khu vực Trung tâm chính trị Ba Đình và khu vực Hồ Gươm bên cạnh Phố Cổ. Có khá nhiều ý tưởng về bảo tồn cảnh quan và các công trình xung quanh Hồ Gươm: Tạo tuyến phố đi bộ quanh hồ, các cửa hàng cửa hiệu được hướng dẫn chuyên bán các đồ lưu niệm, các sản phẩm của các làng nghề thủ công truyền thống của Hà Nội, tôn tạo các di tích lịch sử văn hoá quanh hồ trở thành các điểm du lịch... Tất cả đều toát lên tinh thần cần bảo tồn và giữ gìn những giá trị lịch sử văn hóa thiêng liêng xung quanh Hồ Gươm cũng như quyết tâm bảo vệ những giá trị này.Tại thông báo số 72 ngày 26/5/1994 của Bộ chính trị về: “ý kiến của Bộ Chính trị về một số vấn đề quy hoạch, xây dựng Thủ đô Hà Nội” nhấn mạnh yêu cầu, khi quy hoạch cần phải hết sức giữ gìn và tôn tạo những cảnh quan thiên nhiên đặc sắc, độc đáo của Hà Nội, nhất là các hồ lớn. Bộ Chính trị cũng tán thành với định hướng quy hoạch chi tiết khu vực phố cổ, phố cũ, khu vực Hồ Gươm... Hơn thế, Bộ Chính trị đã đặt tầm quan trọng của việc quy hoạch xây dựng khu vực Hồ Gươm tương tự như đối với quy hoạch khu vực Lăng Bác. Để củng cố thêm những luận cứ cho bản vẽ quy hoạch sẽ trình Thủ tướng phê duyệt, tháng 8 năm 1994 cơ quan quản lý QH thời đó là Văn phòng KTSTTP đã cho triển lãm công khai các phác thảo quy hoạch điều chỉnh chung Hà Nội đến năm 2020 tại Cung VH hữu nghị Việt Xô hàng tháng trời để lấy ý kiến đóng góp của nhân dân, Ngày 24/4/1996 Bộ XD và UBND thành phố HN đã có tờ trình số 26/UBND-BXD xin phê duyệt nội dung điều chỉnh QH chung Thủ Đô HN đến năm 2020. Ngày 04/10/1996 Thủ tướng CP đã đồng ý thông qua nội dung điều chỉnh tại thông báo số 78/TB và ngày 20/10/1996 Thường vụ Bộ Chính trị cũng đã đồng ý thông qua nội dung điều chỉnh tại thông báo số 10/TB-TƯ. Để việc quản lý xây dựng khu vực Hồ Gươm nhạy cảm được thống nhất, ngày 03/8/1996, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Ngô Xuân Lộc (khi đó) đã ký Quyết định số 448 “Phê duyệt quy hoạch chi tiết khu vực Hồ Gươm và phụ cận”. Ranh giới khu vực được xác định trong khuôn viên 63,7ha quanh Hồ Gươm và các phố phụ cận. Căn cứ quyết định của Bộ Xây dựng, ngày 6/01/1997, Chủ tịch UBND TP Hà Nội khi đó đã ký Quyết định số 45 ban hành Điều lệ quản lý xây dựng theo quy hoạch khu vực Hồ Gươm và phụ cận. Sau rất nhiều lần chỉnh sửa, ngày 20/6/1998 Thủ tướng Chính phủ đã chính thức phê duyệt Quy hoạch điều chỉnh chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2020 tại QĐ số 108/1998/QĐ-Ttg. Tại mục 4.2. : Phân khu chức năng, trong tập thuyết minh kèm theo QĐ này do Viện Quy hoạch Đô thị Nông thôn Bộ Xây Dựng biên soạn, mục 4.2.3 có ghi rõ: “...Trung tâm Ba Đình là Trung tâm hành chính, chính trị Quốc Gia. Trung tâm Hoàn Kiếm (Hồ Hoàn Kiếm) là trung tâm hành chính, chính trị cấp thành phố... Bắc Sông Hồng là Trung tâm Tài chính Thương mại dịch vụ Phương Trạch, Xuân Trạch, Gia Lâm...”.
Như vậy tại quy hoạch được duyệt, các trung tâm thương mại tài chính không có tên ở khu vực Hồ Gươm.
Thống kê lại một số văn bản pháp lý trước và trong quá trình xác định quy hoạch chi tiết khu vực Hồ Gươm để thấy Hồ Hoàn Kiếm và khu vực phụ cận đã được Đảng, Nhà nước hết sức quan tâm. Trong các văn bản của Bộ Chính trị, Chính phủ... chỉ đạo, góp ý cho việc quy hoạch Thủ đô đều đặc biệt chú trọng đến việc bảo vệ giữ gìn cảnh quan khu vực Hồ Gươm như thế nào.
Thế nhưng, tiếc rằng thay vì bảo tồn, giữ gìn khu vực Hồ Gươm, UBND TP Hà Nội tại thông báo số 71, ngày 20/3/2007 lại “chấp thuận về nguyên tắc” đề nghị của EVN về dự án Trung tâm tài chính thương mại Điện lực. Còn Bộ Xây dựng, tại Thông báo số 200 ngày 20/7/2007 đã đưa ra những quan điểm “phủ nhận” những quy định được chính Bộ Xây dựng xây dựng trước đó đưa ra.Như vậy việc “Phân khu chức năng” sử dụng đất trên bản vẽ quy hoạch chỉ là “ngáo ộp”, thuyết minh chỉ là để “làm dáng” và điều lệ quản lý chỉ là “bánh vẽ” ư Còn trong thực tế, ai có tiền thích xây gì, ở đâu cứ chỉ chỏ để báo cho cơ quan quản lý là OK chăng ư
Chúng ta đã từng có những bài học về quản lý xây dựng theo QH và quản lý khai thác sử dụng sau QH: Đó là các trường Đại học Bách Khoa, Thuỷ Lợi, Kinh tế Quốc dân..., các khu chung cư Kim Liên, Trung Tự, Nam Đồng, Nguyễn Công Trứ... Các công trình đó, khi làm quy hoạch, các KTS đã tính toán khá kỹ lưỡng cho sự phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, do những “Tầm nhìn mới” của các “quan hậu sinh”, các khu công trình nêu trên đã có “Bộ mặt mới” như thế nào, có lẽ xin miễn bàn thêm! Dư luận cũng đã từng khổ về “Tầm nhìn mới” của các đời “Tân quan” đối với các công trình xung quanh Bờ Hồ - mảnh đất thiêng này: Bưu điện Bờ Hồ “Nhà Hàm cá mập”, Khách Sạn Vàng, Hà Nội PLAZA, Nhà hát múa rối nước, thậm chí cả công trình “máy chém” - trụ sở UBND Thành phố Hà Nội, kem Long Vân...
Liệu khi nào “Tầm nhìn mới” của các “Tân quan” sẽ biến khu Thành cổ Hà Nội thành các quán karaoke hoặc thành các “trung tâm thi Hoa hậu”ư (Đều là “dòng dõi” Văn hoá cả mà !)ư
Để gửi gắm và đồng tình với nhiều ý kiến đã phát trên các phương tiện truyền thông, tôi xin được mượn ý của KTS Lê Văn Lân, Phó chủ tịch Hội KTS Hà Nội, đã phát biểu thay cho kết luận bài viết này.
“Khoảng 800 KTS Hà Nội phản đối xây tòa nhà như thế! Tất nhiên, chúng tôi chưa có một cuộc họp rộng lớn, nhưng qua trao đổi, lắng nghe... tôi khẳng định điều này. Bất kỳ người nào có lương tâm với Hà Nội, yêu mến Hà Nội đều thấy là không được rồi! Cái chuyên môn này thấp đến mức chỉ đáng dành cho sinh viên năm thứ nhất bàn thôi, không phải các vị tóc bạc ở đây ngồi bàn cái này. Chuyên môn này đơn giản, chỉ cần anh có sự yêu mến với Hà Nội, một trách nhiệm với Hà Nội là tự thấy được làm hay không - có gì phải bànư! Bộ Xây dựng mà lại đi quyết định chiều cao, rồi lồi lõm của một công trình thì đúng là hài hước, đáng ghi vào Guiness! Không có Bộ Xây dựng nào trên thế giới này lại đi làm việc khôi hài như thế, chứng tỏ các anh chẳng còn việc gì làm thì mới làm việc ấy! Chúng ta cần phải xem lại cách làm việc.Tôi có kiến nghị, sau này ở Hà Nội (đặc biệt tại Hồ Gươm), ai quyết định xây cái gì phải nêu rõ tên người ấy ra. Ví dụ: Tôi, thay mặt cho cơ quan nào, quyết định xây cái nhà này, vào ngày tháng này... để người Hà Nội còn ghi vào lịch sử! Tôi chỉ có một mong muốn, ngày kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long sắp đến, nguyện vọng sâu xa là hãy cho chúng tôi đón nhận ngày đó trong một sự phấn khởi, bình an.”

Lê Vũ Phàm


Các tin khác
Về tiêu chí và phương pháp đánh giá chung cư cao tầng ( 04/04/2008 )
Xin đừng nhầm địa chỉ ( 04/04/2008 )
Một số vấn đề về QH đô thị ( 04/04/2008 )
Tổ chức điều tra, quy hoạch và quản lý xây dựng các công trình ngầm ở TP. Hồ Chí Minh ( 04/04/2008 )
Một số chỉ tiêu và giải pháp cho quy hoạch phát triển hệ thống GTCC TP. Hà Nội đến 2020 và tầm nhìn sau năm 2020 ( 04/04/2008 )
Làm gì để chống nạn ô nhiễm kiến trúc ( 18/03/2008 )
Lời giải nào mang tính lâu dài cho bài toán đi lại trong đô thị lớn mật độ cao? ( 18/03/2008 )
Sự kiện và bình luận: việc lớn không thể quên ( 18/03/2008 )
 Tin mới nhất

Lộ trình đổi mới R&D Xây dựng và giao thông Hàn Quốc

Những năm qua, Hàn Quốc đã mở rộng rất nhiều đầu tư trong nghiên cứu và phát triển (R&D) khoa học và công nghệ và đã đạt được thành tựu có ý nghĩa. Bắt đầu như là một dự án hợp tác R&D công nghiệp – hàn lâm tháng 12/1994, dự án R&D công nghệ xây dựng và giao thông đã dần dần phát triển ra tổng số 16 dự án bao gồm “Dự án Nghiên cứu và Phát triển công nghệ xây dựng trọng điểm” năm 2006 với vốn Nhà nước được chi cho các dự án từ 1,2 tỷ won lên 262 tỷ won.


Thông báo về việc triệu tập đại hội lần thứ VI của Tổng Hội XDVN

Căn cứ vào Nghị quyết hội nghị BCH TW Tổng Hội XDVN lần thứ V khoá V ngày 6/12/2007, Đoàn Chủ tịch Tổng Hội XDVN đã có quyết định và thông báo về việc tổ chức đại hội khoá VI của Tổng Hội vào ngày 21/8/2008. Đoàn Chủ tịch Tổng Hội đã lập đề cương tổ chức đại hội và ra quyết định thành lập Ban Tổ chức để chuẩn bị đại hội.


Các đề tài NCKH của Tổng Hội được duyệt trong năm 2008

Theo công văn số 02/BXD-KHCN ngày 7/1/2008 của Bộ Xây dựng, về kế hoạch khoa học công nghệ và môi trường ngành xây dựng năm 2008, ban hành theo quyết định số 1535/QĐ-BXD ngày 28/12/2007 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ Xây dựng thông báo chính thức các đề tài mà cơ quan thực hiện là Tổng Hội XDVN trong năm 2008 gồm 2 đề tài, đó là:


10 sự kiện quan trọng của Hội Môi trường đô thị Việt Nam năm 2007

1. Trong thời gian từ 28/2~13/3/2007, Hội đã cử 30 thành viên tham quan, học tập và trao đổi kinh nghiệm về xử lý chất thải công nghiệp và bảo vệ môi trường  ở Nhật Bản.
2. Đã tổ chức hội nghị BCH lần thứ 7 khoá II tại TP Hồ Chí Minh vào ngày 15/6/2007


Hoạt động của Hội Kết cấu và Công nghệ xây dựng Việt Nam

Họp Thường trực BCH
Ngày 19/1/2008, Hội đã họp hội nghị Thường trực BCH do Chủ tịch Hội, GS. TSKH. Nguyễn Văn Liên chủ trì. Hội nghị đã quyết định một số công tác quan trọng trong năm 2008.


Hội Xây dựng Hà Nội họp tổng kết công tác năm 2007

Sáng ngày 26/1/2008 tại Hội trường Công viên Bách Thảo, Hội Xây dựng Hà Nội đã họp hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2007 với sự tham dự của các uỷ viên BCH Hội, lãnh đạo các chi hội cùng đại diện các Hội bạn. GS.TS. Nguyễn Mạnh Kiểm Chủ tịch Tổng hội XDVN và Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Văn Khôi đã đến dự Hội nghị.