Văn hoá, Thư giãn
Những câu đối nổi tiếng của Bác Hồ lúc niên thiếu 27/03/2008

Câu đối là một loại hình văn hoá thường được các bậc túc nho sáng tác trong dịp hiếu hỷ như mừng xuân, mừng thọ, đăng khoa, mừng nhà mới… đồng thời còn được xem là phương tiện để ứng phó trong mọi tình huống nhằm biểu lộ tài trí của mình. Thời còn niên thiếu, Bác Hồ đã có những câu đối thể hiện sự thông minh và tài trí của Người.
Câu đối lúc Bác 10 tuổi
Lúc 10 tuổi, khi theo học chữ Hán với cụ đồ Cử nhân Vương Thúc Quý, một lần thầy ra vế đối là “Chung Sơn” và “Trắc Lĩnh” cho học trò làm câu đối. Lúc thầy gọi, trò Cung liền đọc:
Chung sơn vượng khí thành kiên cố
Trắc Lĩnh đa vân thị lão niên.

Nghĩa là: Núi Chung khí vượng nên kiên cố. Non Lĩnh nhiều mây hoá lâu năm. Cả lớp ngạc nhiên vì câu đối ấy không ai làm được, còn thầy Quý rất xúc động nói: “Thầy dạy học lâu năm, nhiều học trò đã đỗ đạt cao hơn thầy, nhưng chưa thấy có trò nào có thiên tư như trò Nguyễn Sinh Cung. Với hai chữ Chung Sơn và Trắc Lĩnh mà trò Cung đã tạo nên bức tranh hùng vĩ. Quả là “Hoạ trung thi” (Như bức vẽ trong thơ).
Câu đối lúc Bác 12 tuổi
Đến năm 12 tuổi, Bác Hồ vẫn còn học chữ Hán thầy Vương Thúc Quý. Nhân thầy thấy một học trò rót dầu rây ra đế đèn, thầy ra vế xướng để thử trí thông minh của học trò:
Thắp đèn lên, dầu vương ra đế
Trong lúc các học trò còn đang suy nghĩ, thì trò Nguyễn Sinh Cung đã đối lại:
Cưỡi ngựa phi, thẳng tấn lên đường
“Vương” và “đế” ở đây có hai nghĩa: “Vương” là dây ra mà cũng có nghĩa là vua, “đế” có nghĩa là đế đèn, cũng có nghĩa là hoàng đế. “Tấn” và “Đường” ở đây cũng có hai nghĩa: “Tấn” là tiến, cũng có nghĩa là Nhà Tấn. “Đường” là đường đi và cũng có nghĩa là Nhà Đường. Vế đối của trò Cung không chỉ về ý, lời, ý nghĩa sâu rộng mà còn thể hiện khẩu khí của thiếu niên vừa tròn 12 tuổi.
Câu đối lúc Bác 15 tuổi
Nhân Tết ất Tỵ (1905) nhà chí sỹ Phan Bội Châu, sau khi thi đỗ giải nguyên, về thăm làng Sen đàm đạo với cụ Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc - thân sinh Bác Hồ. Khi được hỏi về kế hoạch làm cách mạng, cụ Phan Bội Châu trả lời bằng một vế đối chữ Hán:
Tiết hậu đăng trình, lao cán thiên trùng, vọng hoàn thắng viện
Nghĩa: Sau Tết lên đường, công việc ngàn trùng vất vả, ước mong tìm được viện trợ.
Lúc ấy, cậu Nguyễn Sinh Cung (tên Bác Hồ lúc còn nhỏ) 15 tuổi, liền xin ứng một vế đối:
Đông tiền thượng lộ, tri khu vạn lý, cầu đạt chính thư.
Nghĩa: Trước mùa đông, tôi cũng lên đường, rong ruổi đường dài, mong tìm một kế sách đúng.
Vế đối tài hoa của Bác Hồ thể hiện bản lĩnh, chí hướng của Người ngay từ khi mới 15 tuổi. Đó là sự hiểu biết sâu rộng về thời cuộc, để tìm một “kế sách đúng”, tức là đường lối cách mạng vô sản cứu nước duy nhất đúng lúc bấy giờ. Cụm từ “Vọng hoàn thắng viện” của cụ Phan Bội Châu được đối với “Cầu đạt chính thư”, tức là một kế sách thể hiện tầm nhìn sáng suốt, nhạy cảm chính trị của Bác ngay từ khi cuộc hành trình tìm đường cứu nước mới bắt đầu.
Câu đối lúc Bác 16 tuổi:
Cũng có một câu đối với ý nghĩa như trên, lúc cậu Nguyễn Tất Thành, tên Bác Hồ lúc 16 tuổi. Khi được cha cho phép tiếp chuyện với ông Đặng Thái Thân, ông Thân gợi ý muốn gởi Bác sang Nhật Bản du học để sau này nhờ người Nhật đánh giặc Pháp. Không tán thành với chủ trương của cụ Phan Bội Châu, nên Bác đã từ chối bằng một vế đối tuyệt hay:
Nhất thất túc thành thiên cổ hận
Tái hồi đầu thị bách niên thân

Nghĩa: Sai một bước ân hận cả đời. Ngoảnh lại nhìn đã nên trăm tuổi.
Câu đối không chỉ có giá trị độc đáo về nghệ thuật văn chương mà còn có giá trị thực tiễn sinh động của cuộc sống, của thời sự.
Trong ngày xuân đất nước đổi mới, đọc lại câu đối của Bác, chúng ta càng thấm thía một điều: Tri thức cách mạng là điều quyết định thắng lợi cho mọi cuộc cách mạng, tri thức cách mạng sẽ tìm ra “kế sách đúng” cho mỗi thời kỳ, đặc biệt là trong công cuộc đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và lãnh đạo.

Hoàng Hà


Các tin khác
Một số chuyện ngắn 100 chữ ( 04/04/2008 )
Vì sao chuột được chọn đứng đầu trong 12 chi? ( 27/03/2008 )
Trang thơ mừng xuân Mậu Tý ( 27/03/2008 )
Vua Lê Thánh Tông vi hành đêm giao thừa ( 27/03/2008 )
Những câu đối nổi tiếng ca ngợi Bác Hồ ( 27/03/2008 )
 Tin mới nhất

Lộ trình đổi mới R&D Xây dựng và giao thông Hàn Quốc

Những năm qua, Hàn Quốc đã mở rộng rất nhiều đầu tư trong nghiên cứu và phát triển (R&D) khoa học và công nghệ và đã đạt được thành tựu có ý nghĩa. Bắt đầu như là một dự án hợp tác R&D công nghiệp – hàn lâm tháng 12/1994, dự án R&D công nghệ xây dựng và giao thông đã dần dần phát triển ra tổng số 16 dự án bao gồm “Dự án Nghiên cứu và Phát triển công nghệ xây dựng trọng điểm” năm 2006 với vốn Nhà nước được chi cho các dự án từ 1,2 tỷ won lên 262 tỷ won.


Thông báo về việc triệu tập đại hội lần thứ VI của Tổng Hội XDVN

Căn cứ vào Nghị quyết hội nghị BCH TW Tổng Hội XDVN lần thứ V khoá V ngày 6/12/2007, Đoàn Chủ tịch Tổng Hội XDVN đã có quyết định và thông báo về việc tổ chức đại hội khoá VI của Tổng Hội vào ngày 21/8/2008. Đoàn Chủ tịch Tổng Hội đã lập đề cương tổ chức đại hội và ra quyết định thành lập Ban Tổ chức để chuẩn bị đại hội.


Các đề tài NCKH của Tổng Hội được duyệt trong năm 2008

Theo công văn số 02/BXD-KHCN ngày 7/1/2008 của Bộ Xây dựng, về kế hoạch khoa học công nghệ và môi trường ngành xây dựng năm 2008, ban hành theo quyết định số 1535/QĐ-BXD ngày 28/12/2007 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Bộ Xây dựng thông báo chính thức các đề tài mà cơ quan thực hiện là Tổng Hội XDVN trong năm 2008 gồm 2 đề tài, đó là:


10 sự kiện quan trọng của Hội Môi trường đô thị Việt Nam năm 2007

1. Trong thời gian từ 28/2~13/3/2007, Hội đã cử 30 thành viên tham quan, học tập và trao đổi kinh nghiệm về xử lý chất thải công nghiệp và bảo vệ môi trường  ở Nhật Bản.
2. Đã tổ chức hội nghị BCH lần thứ 7 khoá II tại TP Hồ Chí Minh vào ngày 15/6/2007


Hoạt động của Hội Kết cấu và Công nghệ xây dựng Việt Nam

Họp Thường trực BCH
Ngày 19/1/2008, Hội đã họp hội nghị Thường trực BCH do Chủ tịch Hội, GS. TSKH. Nguyễn Văn Liên chủ trì. Hội nghị đã quyết định một số công tác quan trọng trong năm 2008.


Hội Xây dựng Hà Nội họp tổng kết công tác năm 2007

Sáng ngày 26/1/2008 tại Hội trường Công viên Bách Thảo, Hội Xây dựng Hà Nội đã họp hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2007 với sự tham dự của các uỷ viên BCH Hội, lãnh đạo các chi hội cùng đại diện các Hội bạn. GS.TS. Nguyễn Mạnh Kiểm Chủ tịch Tổng hội XDVN và Phó Chủ tịch UBND Hà Nội Nguyễn Văn Khôi đã đến dự Hội nghị.