Color Palette Selector
Cần thiết tổ chức lại QLNN về đầu tư có xây dựng    

Đầu tư có xây dựng là loại hình đầu tư trực tiếp. Sản phẩm không có sẵn để mua, mà phải thực hiện qua khâu xây dựng có tính đơn chiếc, trên từng địa điểm khác nhau, quy mô khác nhau, tiền vốn lớn, huy động nhiều nhân vật lực, chịu nhiều tác động của luật pháp, cơ chế chính sách, thời tiết, thời gian  thi công dài ngày…

Đầu tư có xây dựng diễn ra trên thực tế ở nước ta trong giai đoan từ 1995 - 2010 với trên 72% vốn đầu tư toàn xã hội; trên 95% vốn đầu tư ngân sách nhà nước.

Đầu tư có xây dựng liên quan đến quy hoạch và kế hoạch phát triển KT-XH; liên quan đến sử dụng đất đai; môi trường; khả năng tài chính; cơ chế chính sách, pháp luật; tổ chức quản lý…

Vốn đầu tư có thể của Nhà nước, của các thành phần kinh tế khác trong và ngoài nước.

Lực lượng thực hiện xây dựng có tính đa dạng của nhiều thành phần kinh tế, vận hành theo cơ chế thị trường, thông qua hình thức lựa chọn thầu và quan hệ theo hợp đồng kinh tế...

Sản phẩm đầu tư có xây dựng đa dạng theo yêu cầu phát triển của nhiều ngành, nhiều địa phương, liên quan đến đời sống an sinh xã hội như: nhà ở, trường học, bệnh viện, cầu đường, đập thủy lợi, nhà máy sản xuất...

Quá trình đầu tư có xây dựng được thực hiện theo trình tự có kiểm soát chặt chẽ qua nhiều giai đoạn từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư, quản lý khai thác sử dụng. Chủ đầu tư Quyết định đầu tư sau khi đã xem xét  kết quả của quá trình nghiên cứu, cân đối các điều kiện, dự báo hiệu quả đầu tư. Khi có quyết định đầu tư cũng là kết thúc giai đoạn chuẩn bị đầu tư, để bước sang giai đoạn thực hiện đầu tư.

Giai đoạn thực hiện đầu tư chính là giai đoạn tiến hành các công việc về xây dựng như kháo sát, thiết kế, thi công, tổ chức quản lý thực hiện. Chủ sở hữu vốn và là người quản lý sử dụng khai thác công trình xây dựng là chủ đầu tư. Chủ đầu tư là người chịu trách nhiệm tổ chức quản lý và giám sát việc thực hiện. Chủ đầu tư có thể tự mình quản lý, hoặc thuê tổ chức tư vấn quản lý. Mối quan hệ giữa chủ đầu tư với các đối tác thực hiện theo hình thức gia công dịch vụ, thông qua đấu thầu và hợp đồng kinh tế.

Nghiệm thu bàn giao sản phẩm, thanh quyết toán hợp đồng là kết thúc giai đoạn thực hiện đầu tư, chuyển sang giai đoạn khai thác sử dụng. Thông qua khai thác sử dụng, đánh giá chất lượng sản phẩm xây dựng, đánh giá hiệu quả của quyết định đầu tư của chủ đầu tư. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về hiệu quả đầu tư. Như vậy, chủ đầu tư chịu trách nhiệm từ quyết định đầu tư, quản lý thực hiện xây dựng, quản lý khai thác sử dụng.

Quá trình và trình tự đầu tư có  xây dựng mang tính khách quan, liên tục và thống nhất, có tác động liên quan đến đời sống kinh tế xã hội. Cho nên phải có sự quản lý của nhà nước thông qua pháp luật để điều chỉnh các mối quan hệ trong quá trình đầu tư.

Cơ quan QLNN về xây dựng hiện nay được quy định trong Điều 112 Luật Xây dựng ban hành năm 2003 “Chính phủ thống nhất QLNN về xây dựng trên phạm vi cả nước - Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý về xây dựng - Các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong phạm vi nhiệm vụ quyền hạn của mình phối hợp với Bộ Xây dựng để thực hiện QLNN về xây dựng - UBND các cấp có trách nhiệm thực hiện QLNN về xây dựng trên địa bàn theo phân cấp của Chính phủ”.

Theo quy định này việc QLNN (QLNN) về xây dựng có 6 cấp (trong đó ở địa phương có cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã). Nhiệm vụ cụ thể ở mỗi cấp được quy định theo văn bản của Chính phủ.

QLNN về đầu tư có xây dựng hiện hành được thể hiện trong các văn bản pháp luật có thể thấy như sau:

- Bộ Kế hoạch & Đầu tư là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng QLNN về kế hoạch, về đầu tư phát triển và thống kê với chức năng nhiệm vụ và quyền hạn được quy định trong Nghị định 116/2008/NĐ-CP ngày 14-11-2008. Những vấn đề cụ thể như: Đầu tư phát triển và phân bổ vốn ngân sách nhà nước; về đầu tư trong nước, đầu tư của nước ngoài; quản lý ODA, quản lý đấu thầu; quản lý các khu kinh tế… liên quan đến đầu tư có xây dựng toàn xã hội, cũng như đầu tư vốn ngân sách, thì  hệ thống KH-ĐT từ TW đến địa phương có chức năng tham mưu, quản lý, giám sát chung về quyết định đầu tư  theo quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế.

- Bộ Xây dựng, theo Nghị định 17/2008/NĐ-CP ngày 4-2-2008, có chức năng là cơ quan của Chính phủ thực hiện chức năng QLNN về: Xây dựng; kiến trúc; quy hoạch xây dựng; hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao; phát triển đô thị; nhà ở và công sở; kinh doanh BĐS; vật liệu xây dựng; QLNN về các dịch vụ công trong lĩnh vực QLNN của Bộ theo quy định của pháp luật. 

Theo quy định này, nhiệm vụ QLNN của Bộ Xây dựng đối với đầu tư có xây dựng giới hạn và tập trung khâu thực hiện đầu tư khi đã có quyết định đầu tư của  cấp có thẩm quyền như Thủ tướng Chính phủ, chuyên ngành (giao thông, NN & NT, công nghiệp...) của chính quyền địa phương, chính quyền đô thị. Nhiệm vụ QLNN của Bộ Xây dựng trong việc ban hành chính sách cơ chế, tiêu chuẩn, định mức… liên quan trực tiếp đến dịch vụ hoạt động xây dựng trong khâu thực hiện đầu tư có xây dựng.

Thực tế quản lý đầu tư có xây dựng đã chia cắt, phân khúc đối tượng quản lý  khâu quyết định đầu tư và khâu thực hiện đầu tư, đặc biệt đối với vốn đầu tư ngân sách.

Tuy chức năng nhiệm vụ quy định cho Bộ Xây dựng rất nhiều, phạm vi rộng, nhưng thực tế đang có nhiều giới hạn về vai trò quản lý của Bộ Xây dựng do sự phát triển theo cơ chế đổi mới và phân cấp quản lý.

Quy hoạch phát triển kinh tế được cụ thể hóa qua các quy hoạch chi tiết xây dựng ngành, lãnh thổ. Và quyết định đầu tư xây dựng công trình cụ thể phải phù hợp với kế hoạch phát triển kinh tế. Công việc này đã và đang tập trung ở hệ thồng quản lý KH & ĐT từ TW đến địa phương. Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đấu thầu thực hiện đầu tư cũng thuộc quản lý của hệ thống kế hoạch. Bộ KH-ĐT (có Vụ Quản lý đấu thầu, quản lý phát hành thông tin đấu thầu); quyết định lựa chọn nhà thầu do người quyết định đầu tư phê duyệt; quy hoạch xây dựng phát triển nông thôn thuộc nhiệm vụ của Bộ Nông nghiệp & PTNT; quy hoạch xây dựng giao thông do Bộ Giao thông đảm nhận; quy hoạch và phát triển nhà ở, công sở, phát triển đô thị thuộc chính quyền địa phương trực tiếp quản lý. Tham gia các dịch vụ hoạt động xây dựng do nhiều thành phần kinh tế tham gia. Tiêu chuẩn quy phạm xây dựng ngoài tính chất chung còn có tính chất chuyên ngành, do Bộ chuyên ngành ban hành; Thanh kiểm tra thực hiện quy hoạch xây dựng là nhiệm vụ thường xuyên và trực tiếp của chính quyền địa phương và quản lý chuyên ngành. Quản lý sản xuất tiêu chuẩn vật liệu xây dựng mang tính sản xuất  công nghiệp; đầu tư phát triển VLXD theo quy hoạch xây dựng phát triển kinh tế và theo cơ chế cung cầu thị trường với nhiều thành phần kinh tế tham gia.

Vì thế, khi nói đến Bộ Xây dựng, xã hội có khái niệm đầy đủ về QLNN về hoạt động xây dựng công trình là chính, nhưng hiện tại, Bộ Xây dựng đang đảm nhiệm nhiều công việc được giao ngoài hoạt động xây dựng (nhà ở và công sở; kinh doanh BĐS; phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu kinh tế, sản xuất VLXD).

Nếu xác định hoạt động xây dựng là hoạt động dịch vụ thì cần nghiên cứu lại về tính chất QLNN về đầu tư có xây dựng để phù hợp với sự phát triển. Cho nên cần có chủ trương tái cấu trúc bộ máy QLNN nói chung, quản lý đầu tư có xây dựng nói riêng, bao gồm cơ chế chính sách, luật pháp và cơ cấu tổ chức quản lý gọn nhẹ, đảm bảo tính thống nhất, tránh hiện tượng chồng chéo, tranh giành lợi thế, có danh nhưng không có thực, làm kém hiệu quả QLNN.

Lê Anh Ba

   

 

 

(THXDVN)
Quay lại
Ý kiến của bạn
Tên bạn:  
Email:    
Tiêu đề:
 
File gắn kèm:
Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR
 
Các tin khác:
Tiêu điểm
Video Clips
Thư viện ảnh
Quảng cáo
Tin mới nhất
Hội chuyên ngành XD
>> Xem chi tiết danh sách
Hội viên tập thể
>> Xem chi tiết danh sách
Tìm kiếm

Liên kết web
Quảng cáo